https://www.douffetheuts.nl/facebook-en-wraakporno-revisited/n91c0
 
Facebook en wraakporno revisited
1 juli 2015
Douffet & Heuts
Het gebruik van Social Media is vandaag de dag bijna niet meer weg te denken uit onze samenleving. Zowel bedrijven als gewone burgers maken volop gebruik van bijvoorbeeld Facebook: winacties.
facebook-en-wraakporno-revisited

Facebook en wraakporno revisited

Precedent voor Nederland! 

Het gebruik van Social Media is vandaag de dag bijna niet meer weg te denken uit onze samenleving. Zowel bedrijven als gewone burgers maken volop gebruik van bijvoorbeeld Facebook: winacties, het maken van reclame, het posten van vakantiekiekjes en herinnert u zich nog het uit de hand gelopen “Project X-feest” uit 2012, waarbij iemand haar Facebook-vrienden uitnodigde voor haar verjaardag? Door onoplettendheid werd deze uitnodiging per ongeluk publiekelijk verzonden en reageerden er ruim 30.000 mensen.

Bovenstaande zijn voorbeelden van zaken die men zelf op Facebook heeft geplaatst. Maar wat nu als iemand anders, ongevraagd en anoniem, iets online zet dat betrekking heeft op u en u daarmee zelfs (emotioneel) schaadt? Kunt u deze persoon aansprakelijk stellen? Wellicht wel, maar dan dient u eerst de identiteit van deze anonieme dader te achterhalen. En dat blijkt een hele klus: hoewel Facebook in haar algemene voorwaarden en “Richtlijnen voor de Community” doet voorkomen alsof pesten, intimidatie, seksueel geweld en misbruik fel worden bestreden, blijkt de werkelijkheid helaas anders.

Kunt u de zaak herinneren die enkele weken geleden in het nieuws was? Het privé(seks)leven van een 21-jarige vrouw werd op Facebook te grabbel gegooid door een anonieme persoon: wraakporno. Hoewel de onrechtmatige uitingen van deze persoon diverse malen werden gerapporteerd als strijdig met de richtlijnen van Facebook, bleek laatstgenoemde ineens niet meer zo strijdlustig voor het aanpakken van de betreffende dader. Dit terwijl het leven van de vrouw inmiddels - naar eigen zeggen - is verworden tot een hel. 

Facebook weigerde – ondanks velerlei verzoeken van de advocaat van de vrouw – de persoonsgegevens van de dader te verstrekken, hetgeen betekende dat de vrouw in de onmogelijkheid verkeerde om de dader aansprakelijk te stellen voor de door haar geleden (en nog te lijden) schade. De advocaat van de vrouw heeft daarop een kort geding aangespannen en met succes! De voorzieningenrechter van de rechtbank Amsterdam heeft op 25 juni 2015 overwogen dat Facebook, door de gevraagde gegevens niet te verstrekken, onzorgvuldig en daarmee onrechtmatig jegens de vrouw heeft gehandeld. De rechter heeft Facebook dan ook veroordeeld om alsnog de gegevens aan de vrouw te verstrekken en – voor zover Facebook stelt dat deze gegevens niet meer beschikbaar zijn -  bevolen dat een onafhankelijke derde onderzoek naar de juistheid van deze stelling dient te verrichten.

Bovenstaande uitspraak schept een precedent voor de burger: nooit eerder heeft een Nederlandse rechtbank zich over de verplichtingen van een Social Netwerk site uitgelaten. Wellicht dat andere slachtoffers van onrechtmatige uitingen op Social Media, gesteund door deze uitspraak, nu ook de daders kunnen achterhalen en aanpakken. Ook het kabinet heeft nadere maatregelen aangekondigd. Zo komen er in het strafrecht meer mogelijkheden om de ongewenste verspreiding van vertrouwelijke gegevens te bestraffen. Ook kondigde Google aan wraakporno op verzoek te gaan verwijderen uit zijn zoekresultaten.

Het College Bescherming Persoonsgegevens vindt dat bedrijven vallen onder de Nederlandse regels "als gegevens worden verwerkt op apparatuur die zich in Nederland bevindt, bijvoorbeeld smartphones in het geval van Whatsapp", zodat ook Facebook zich aan de Nederlandse regels moet houden.

Daar is echter discussie over. De discussie en verwarring te beëindigen, wordt in de Europese Unie gewerkt aan nieuwe regelgeving op het gebied van databescherming. Dit zou moeten leiden tot strengere regels, maar voornamelijk ook voor een gelijke behandeling in heel Europa.

In de nieuwe regels staat de one-stop shop centraal: de mogelijkheid voor bedrijven om voor alle Europese activiteiten onder het toezicht van één enkele toezichthouder te staan. Dit is precies wat Facebook wil.

Onder de nieuwe regels zouden Nederlanders met al hun klachten wel terecht kunnen bij het CBP. Nu is het zo dat voor bedrijven zonder Nederlandse vestiging naar andere Europese toezichthouders moet worden gestapt. De belangrijkste taken komen echter bij de toezichthouder in het land van het hoofdkantoor te liggen. De vraag is of dit tot oplossing van het probleem leidt en of niet tegemoet wordt gekomen aan (grote) bedrijven terwijl burgers het onderspit delven.

Update: Facebook heeft nog altijd geen informatie gegeven over de persoon die het seksfilmpje van de vrouw op de website heeft gezet. Facebook blijft erbij dat het de gegevens helemaal niet meer heeft.

Aangezien Facebook de gebruikersgegevens niet heeft verstrekt, moet een onafhankelijke deskundige toegang krijgen tot de systemen van de profielensite. Deze expert moet kijken of er inderdaad niets meer te vinden is. Het lijkt er echter op dat Facebook lak heeft aan Nederlandse regelgeving.