https://www.douffetheuts.nl/vernietiging-verdeling-ontbonden-huwelijksgemeenschap-op-grond-van-dwaling/n103c0
 
Partijen die met elkaar gehuwd zijn zonder het maken van huwelijkse voor­waarden, vormen een gemeenschap.
vernietiging-verdeling-ontbonden-huwelijksgemeenschap-op-grond-van-dwaling

Vernietiging verdeling ontbonden huwelijksgemeenschap op grond van dwaling 

Partijen die met elkaar gehuwd zijn zonder het maken van huwelijkse voor­waarden, vormen een gemeenschap. Het overgrote deel van de gehuwde Ne­derlanders is gehuwd in gemeenschap van goederen. Bij scheiding betekent dit dat het vermogen en de schulden van partijen in be­ginsel bij helfte gedeeld moeten worden. Dit is het alom bekende principe van gehuwd zijn in gemeenschap van goederen.

Wilsgebreken

Het kan voorkomen dat bij een van de partijen tijdens de verdeling sprake is geweest van een zogeheten wilsgebrek. Dit betekent dat die partij de verdeling in principe op de wijze zoals deze is geschied gewild heeft, doch deze wil gebrekkig is gevormd. Dit doet zich voor wanneer de andere partij hem of haar bewust heeft misleid (bedrog), heeft bedreigd of misbruik van omstandigheden heeft gemaakt.

In dat geval zou men achteraf de verdeling kunnen vernietigen, dat wil zeggen, dat indien de vernietiging geaccepteerd wordt door de wederpartij (buitengerechte-lijke vernietiging) of uitgesproken wordt door de rechter, de verdeling dan wordt beschouwd als nooit bestaan te hebben. Er moet dan opnieuw worden verdeeld.

Lex specialis: dwaling ex art. 3:196 BW

Een bijzondere situatie doet zich voor wanneer een partij zelf is uitgegaan van een onjuiste voorstelling van zaken en daardoor is benadeeld bij de verdeling. Dit is een speciaal geval van dwaling (normaliter geregeld in art. 6:228 BW), te weten dwaling omtrent de waarde van een of meerdere te verdelen goederen en schulden, waardoor men voor meer dan een vierde is benadeeld en dat volgt uit art. 3:196 BW.   

Bij vernietiging op grond van dwaling ex art. 6:228 BW heeft u drie jaren de tijd om daarop een beroep te doen, gerekend vanaf het moment dat u bekend bent geworden met de dwaling.

Maar let op: een beroep op dwaling in het geval van een verdeling van de ontbonden huwelijksgemeenschap moet binnen drie jaar na de verdeling worden gedaan.

Dwaling ex art. 6:228 BW wordt dan ook expliciet uitgesloten! De ratio hierachter is, dat verdeling van een ontbonden huwelijksgemeenschap veelal gecompliceerd is en partijen die een verdelingsafspraak maken, niet te lang in onzekerheid mogen verkeren omtrent de aantastbaarheid (vernietiging) van die afspraak (zie onder meer de uitspraak van de rechtbank Middelburg d.d. 20.09.2006, vindplaats: ECLI:NL:RBMID:2006:AY9160). Deze drie jaren termijn wordt strikt gehanteerd, hetgeen de rechtszekerheid dient, doch zeker niet altijd als redelijk ervaren wordt. Denkt u aan de situatie waarbij u pas ná deze termijn van drie jaren erachter komt, dat uw ex-partner verzwegen heeft dat de aandelen in zijn bedrijf aanzienlijk meer waard waren dan de tussen u beiden overeengekomen waarde.

Mocht u wel binnen drie jaren na de verdeling ontdekken dat u destijds van een onjuiste voorstelling van zaken bent uitgegaan, dan staat een beroep op vernietiging op grond van dwaling open. Echter, dit zal niet een-twee-drie gepiept zijn. Er dient bewezen te worden dat u bent uitgegaan van een onjuiste voorstelling van zaken én dat u daardoor voor méér dan een vierde bent benadeeld. Geen gemakkelijke klus. Over de waarde en andere eigenschappen van de tot een huwelijksgemeenschap behorende goederen, kan men immers gemakkelijk van mening verschillen. Het zou dan ook zomaar kunnen zijn dat u in grote bewijsnood verkeert op het moment dat een dergelijke situatie zich voordoet.

Wijze raad

Laat u zich bij een scheiding en zeker ook bij verdeling bijstaan door een gespecialiseerde advocaat. Ga niet over een nacht ijs! De verdeling  van een ontbonden huwelijksgemeenschap is vaak complex en nog belangrijker: terugdraaien is niet eenvoudig en na drie jaren zelfs onmogelijk (althans, op grond van dwaling). Heeft u vragen over dit onderwerp of heeft u reeds met deze kwestie te maken, dan kunt u zich wenden tot een van onze advocaten.