https://www.douffetheuts.nl/opgelet-wijzigingen-kinderalimentatie/n106c0
 
Opgelet, wijzigingen kinderalimentatie!
1 december 2013
Douffet & Heuts
Per 1 januari 2015 wijzigen de regelingen die ouders ondersteunen. Enkel de kinderbijslag, het kindgebonden budget, de combinatiekorting en de kinderopvangtoeslag worden gehandhaafd.
opgelet-wijzigingen-kinderalimentatie

Opgelet, wijzigingen kinderalimentatie!

Per 1 januari 2015 wijzigen de regelingen die ouders ondersteunen. Enkel de kinderbijslag, het kindgebonden budget, de combinatiekorting en de kinderopvangtoeslag worden gehandhaafd. De overige regelingen verdwijnen of gaan op in andere regelingen. Zo komen de alleenstaande ouderkorting en de aftrek levensonderhoud voor kinderen te vervallen. Daarentegen wordt het kindgebonden budget verhoogd met de zogenoemde alleenstaande ouderkop.

Dat deze wijzigingen zullen plaatsvinden is al lang bekend, doch de indruk bij advocaten bestaat, dat de impact nog niet geheel tot de justitiabelen is doorgedrongen. Tot 18 november 2014 was het ook niet duidelijk hoe de Expertgroep Alimentatie­normen met deze wijzigingen zou omgaan. Ons advocatenkantoor te Sittard wenst u dan ook als volgt te informeren.

Gevolgen afschaffing aftrek levensonderhoud voor kinderen

Deze wijzigingen zullen zeer ingrijpend zijn voor de berekening en vaststelling van de kinderalimentatie. De meest voor de hand liggende wijziging is de afschaffing van de aftrek levensonderhoud voor kinderen. Verreweg de meeste kinderalimentatiebedragen zijn in het verleden vastgesteld, rekening houdend met de fiscale aftrek die de betalende ouder geniet. Dit houdt in, dat het bedrag dat de betalende ouder aan kinderalimentatie betaalt, werd verhoogd met de fiscale aftrek, zulks ten behoeve van het kind. Nu die aftrek komt te vervallen, zou de betalende ouder eigenlijk een te hoog bedrag moeten betalen nu de aftrek niet meer genoten kan worden en niet aangewend kan worden ten behoeve van het kind.

Kindgebonden budget en alleenstaande ouderkop

Met de afschaffing van de alleenstaande ouderkorting treedt een nieuw fenomeen in werking, te weten: de alleenstaande ouderkop. De alleenstaande ouderkop is in feite een extra kindgebonden budget, zodat het kindgebonden budget in sommige gevallen hoger uitvalt.

De Expertgroep Alimentatienormen beveelt aan om het totale kindgebonden budget, derhalve inclusief de verhoging, in mindering te doen strekken op de kosten van de kinderen. “Dit kan er in een aantal gevallen toe leiden dat er geen behoefte meer resteert waarin de ouders moeten voorzien. In een dergelijk geval is er dus geen aanleiding voor het opleggen van een onderhoudsbijdrage ten laste van de andere, niet-verzorgende ouder.” Deze aanbeveling doet de Expertgroep zonder ook maar één keer met de ogen te knipperen.

Waarom kritisch hierop zijn? Het kindgebonden budget krijgt namelijk nog meer invloed op de hoogte van de kinderalimentatie sinds de wijziging van de rekenmethode in 2013 (zie onze artikelen hierhierhierhier en hier), terwijl in de hoogte van het kindgebonden budget vaak wijzigingen kunnen intreden en de kinderalimentatie dan ook steeds gewijzigd zou moeten worden.  

De alleenstaande ouder die hoofdverzorger is, gaat er flink op achteruit. Er is wel een vangnet bedacht: verhoging van het kindgebonden budget. Bijgevolg is wel dat het tot een flinke verlaging van de kinderalimentatie zal leiden. De andere ouder, zijnde niet-(hoofd)verzorger, zal dan een heel laag bedrag of niets hoeven te betalen als bijdrage in de kosten van verzorging en opvoeding van het kind. Dit doet zich vooral voor bij ouders met een laag inkomen.

En wat te denken van de inkomens- en vermogenstoets om in aanmerking te komen voor het kindgebonden budget? Dit geldt ook voor de alleenstaande ouderkop. Alleenstaande hoofdverzorgers die een gemiddeld inkomen hebben, zullen buiten de boot vallen. De inkomens- en vermogensgrens wordt immers verlaagd, zodat meer mensen niet in aanmerking komen voor het kindgebonden budget en de bijbehorende verhoging. Dan zou de kinderalimentatie uitkomst bieden, maar wat als er geen andere ouder is of als deze geen draagkracht heeft om het tekort aan te vullen? Wordt het kind dan niet de dupe van de fiscale wijzigingen? En bovendien, indien het (hogere) kindgebonden budget de behoefte van de kinderen verlaagt ten voordele van de betalende ouder, is het niet de Nederlandse Staat c.q. de overheid c.q. de belastingbetaler die in de kosten van de verzorging en opvoeding van het kind voorziet?

Daar zou de kritiek niet hoeven op te houden. Is dit niet een vreselijke anti-stimulans voor alleenstaande ouders (veelal vrouwen) om (meer) te gaan werken? Het wordt er niet makkelijker op om als werkende, voor een kind zorgende alleenstaande ouder de boel financieel draaiende te houden. Gooi daar bovenop nog eens de verlaging van de kinderalimentatie.

Gevolgen zorgkorting

Niet alleen “goed nieuws” voor de betalende ouder, immers de zorgkorting is door het voorgaande ook aan wijziging onderhevig. De kosten van het verblijf van het kind bij de niet-hoofdverzorgende ouder is afhankelijk van de hoogte van het eigen aandeel van de ouders. Dit wordt berekend door een percentage van het eigen deel te nemen, bijvoorbeeld 25%, afhankelijk van de mate waarin het kind bij de niet-hoofdverzorgende ouder verblijft.

Het eigen aandeel van de ouders wordt gevormd door de kosten van de kinderen, waarvan juist het kindgebonden budget afgetrokken dient te worden. Resultaat: minder zorgkorting, terwijl er evenveel kosten zijn als voorheen voor het verblijf van de kinderen bij de niet-hoofdverzorgende ouder.

Nog schrijnender: bij een laag inkomen is sprake van een hoog kindgebonden budget en dus een lage eigen aandeel van de ouder. Het resultaat daarvan zal zijn, een zeer lage zorgkorting of zelfs helemaal niets!

En wat als er dan naast kinderalimentatie ook partneralimentatie betaald moet worden? En de zorgkorting door de rekenmethode nihil is? Hoeven we dan opeens geen rekening meer te houden met de kosten die de alimentatieplichtige wel degelijk heeft voor het verblijf van het kind? Dit is natuurlijk ontzettend krom.

Dit komt, omdat de Expertgroep Alimentatienormen de zorgkorting afhankelijk heeft gemaakt van de kosten van de kinderen minus het kindgebonden budget, terwijl deze niets met elkaar van doen hebben.

Gevolgen bijstandsuitkering en bijstandsverhaal

De wijzigingen spelen ook een rol bij bijstandsuitkeringen. Het “kinddeel” in de bijstandsnorm voor alleenstaande ouders met een minimumuitkering - de aanvulling - komt ook te vervallen en dit wordt ook opgevangen door de alleenstaande ouderkop, derhalve een hoger kindgebonden budget. Wie wordt er rijker van? In ieder geval niet het kind en de gemeente al helemaal niet. Immers nogmaals, het in dit geval hoger kindgebonden budget verlaagt de behoefte van het kind waardoor de alimentatieplichtige weinig of geen kinderalimentatie hoeft te betalen. Dit betekent dus dat de gemeente geen bijstandsverhaal meer kan uitvoeren. Bijstandsverhaal wordt dan ook een lege huls. Ook hier geldt weer dat de overheid de kosten van het kind voor haar rekening neemt.

De vraag is of überhaupt bijstandsverhaal dan nog mogelijk is, nu alleenstaande ouders voortaan alleen bijstand volgens de alleenstaandennorm zullen ontvangen zonder een aanvulling voor het kind.

Grond voor wijziging

Als klap op de vuurpijl heeft de Expertgroep Alimentatienormen ook bepaald dat het wijzigen van de fiscale wetgeving, een wijziging van regelgeving is die van invloed kan zijn op de wettelijke maatstaven en dus aanleiding kan geven tot herbeoordeling van eerder overeengekomen of vastgestelde bijdragen.

Hoe kan het - gezien de ingrijpende veranderingen - ook anders. U voelt hem al, dit gaat leiden tot een vloed van wijzigingen, hetzij onderling, hetzij via de rechter.

Wat nu?

Het zal zich nog moeten uitwijzen of de rechter daadwerkelijk de aanbevelingen van de Expertgroep Alimentatienormen braaf gaat opvolgen. Let wel, de Expertgroep Alimentatienormen bestaat uit door ieder gerecht afgevaardigde familierechters die zich bezig houden met alimentatiezaken. De nieuwe rekenmethode uit 2013 wordt ook nagenoeg stipt - uitzonderingen daargelaten - gevolgd, maar dit staat heel ver van hetgeen professionals en ouders in kwestie als begrijpelijk en rechtvaardig achten. De aanbevelingen lijken bovendien in strijd met de wet, te weten: de zwaarwegende onderhoudsplicht van ouders jegens hun kinderen. De wetgever zal nooit beoogd hebben dat ouders zich op deze wijze er makkelijk aan kunnen onttrekken (voor zover ouders zelf al niet de perverse werking van de aanbevelingen inzien).

Of zal de Expertgroep de aanbevelingen intrekken indien voldoende tegengas wordt gegeven? En zo ja, leidt dit dan ook weer tot wijzigingen in kinderalimentatiebedragen?

Heeft u vragen over dit onderwerp of heeft u reeds met deze kwestie te maken, dan kunt u zich wenden tot mr. L.N. Geerman.